(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
14.97. అధ్యాయః 097
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి చాతుర్వర్ణ్యధర్మనిరూపణం॥ 1 ॥
Mahabharata - Ashvamedhika Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ।

ఏవమాత్మోద్భవం సర్వం యగదుద్దిశ్య కేశవః।
ధర్మాంధర్మాత్మజస్యాథ పుణ్యానకథయత్ప్రభుః॥ 14-97-1(95349)
శృణు పాండవ తత్వేన పవిత్రం పాపనాశనం।
కథ్యమానం మయా పుణ్యం ధర్మశాస్త్రఫలం మహత్॥ 14-97-2(95350)
యః శృణోతి శుచిర్భూత్వా ఏకచిత్తస్తపోయుతః।
స్వర్గ్యం యశస్యామాయుష్యం ధర్మం జ్ఞేయం యుధిష్ఠిర॥ 14-97-3(95351)
శ్రద్దధానస్య తస్యేహ యత్పాపం పూర్వసంచితం।
వినశ్యత్యాశు తత్సర్వం మద్భక్తస్య విశేషతః॥ 14-97-4(95352)
వైశంపాయన ఉవాచ। 14-97-5x(7939)
ఏవం శ్రుత్వా వచః పుణ్యం సత్యం కేశవభాషితం।
ప్రహృష్టమనసో భూత్వా చింతయంతోఽద్భుతం పరం॥ 14-97-5(95353)
దేవబ్రహ్మర్షయః సర్వే గంధర్వాప్సరసస్తథా।
భూతా యక్షగ్రహాశ్చైవ గుహ్యకా భుజగాస్తథా॥ 14-97-6(95354)
వాలఖిల్యా మహాత్మానో యోగినస్తత్వదర్శినః।
తథా భాగవతాశ్చాపి పంచకాలముపాసకాః॥ 14-97-7(95355)
కౌతూహలసమావిష్టాః ప్రహృష్టైంద్రియమానసాః।
శ్రోతుకామాః పరం ధర్మం వైష్ణవం ధర్మశాసనం।
హృది కర్తుం చ తద్వాక్యం ప్రణేముః శిరసా నతాః॥ 14-97-8(95356)
తతస్తాన్వాసుదేవేన దృష్టాందివ్యేన చక్షుషా।
విముక్తపాపానాలోక్య ప్రణంయ శిరసా హరిం।
పప్రచ్ఛ కేశవం ధర్మం ధర్మపుత్రః ప్రతాపవాన్॥ 14-97-9(95357)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-97-10x(7940)
కీదృశీ బ్రాహ్మణస్యాథ క్షత్రియస్యాపి కీదృశీ।
వైశ్యస్య కీదృశీ దేవ గతిః శూద్రస్య కీదృశీ॥ 14-97-10(95358)
కథం బధ్యేత పాశేన బ్రాహ్మణస్తు యమాలయే।
క్షత్రియో వాథ వైశ్యో వా శూద్రో వా బధ్యతే కథం।
ఏతత్కర్మఫలం బ్రూహి లోకనాథ నమోస్తు తే॥ 14-97-11(95359)
వైశంపాయన ఉవాచ। 14-97-12x(7941)
పృష్టోఽథ కేశవో హ్యేవం ధర్మపుత్రేణ ధీమతా।
ఉవాచ సంసారగతిం చాతుర్వర్ణ్యస్య కర్మజాం॥ 14-97-12(95360)
భగవానువాచ। 14-97-13x(7942)
శృణు వర్ణక్రమేణైవ ధర్మం ధర్మభృతాం వర।
నాస్తి కించిన్నరశ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణస్య తు దుష్కృతం॥ 14-97-13(95361)
శిఖాంయజ్ఞోపవీతా యే సంధ్యాం యే చాప్యుపాసతే।
యైశ్చ పూర్ణాహుతిః ప్రాప్తా విధివజ్జుహ్వతే చ యే॥ 14-97-14(95362)
వైశ్వదేవం చ యే చక్రుః పూజయంత్యతిథీంశ్చ యే।
నిత్యం స్వాధ్యాయశీలాశ్చ జపయజ్ఞపరాశ్చ యే॥ 14-97-15(95363)
సాయంప్రాతర్హుతాశాశ్చ శూద్రభోజనవర్జితాః।
డంభానృతవిముక్తాశ్చ స్వదారనిరతాశ్చ యే।
పంచయజ్ఞపరా యే చ యేఽగ్నిహోత్రముపాసతే॥ 14-97-16(95364)
దహంతి దుష్కృతం యేషాం హూయమానాస్త్రయోఽగ్నయః।
నష్టదుష్కృతకర్మాణో బ్రహ్మలోకం వ్రజంతి తే॥ 14-97-17(95365)
బ్రహ్మలోకే పునః కామం గంధర్వైర్బ్రహ్మగాయకైః।
ఉద్గీయమానాః ప్రయతైః పూజ్యమానాః స్వయంభువా।
బ్రహ్మిలోకే ప్రమోదంతే యావదాభూతసంప్లువం॥ 14-97-18(95366)
క్షత్రియోపి స్థితో రాజ్యే స్వధర్మపరిపాలకః।
సంయక్ప్రజాః పాలయితా షడ్భాగనిరతః సదా॥ 14-97-19(95367)
యజ్ఞదానరతో ధీరః స్వదారనిరతః సదా।
శాస్త్రానుసారీ తత్వజ్ఞః ప్రజాకార్యపరాయణః॥ 14-97-20(95368)
విప్రేభ్యః కామదో నిత్యం భృత్యానాం భరణే రతః।
సత్యసంధః శుచిర్నిత్యం లోభడంభవివర్జితః।
క్షత్రియోప్యుత్తమాం యాతి గతిం దేవనిషేవితాం॥ 14-97-21(95369)
తత్ర దివ్యాప్సరోభిస్తు గంధర్వైశ్చ విశేషతః।
సేవ్యమానో మహాతేజాః క్రీడతే శక్రపూజితః॥ 14-97-22(95370)
చతుర్థగాని వై త్రింశత్క్రీడిత్వా తత్ర దేవవత్।
ఇహ మానుష్యలోకే తు చతుర్వేదీ ద్విజో భవేత్॥ 14-97-23(95371)
కృషిగోపాలనిరతో ధర్మానవేషణతత్పరః। 14-97-24(95372)
దానధర్మేపి నిరతో విప్రశుశ్రూషకస్తథా॥ 14-97-24(95373)
సత్యసంధః శుచిర్నిత్యం లోభడంభవివర్జితః।
ఋజుః స్వదారనిరతో హింసాద్రోహవివర్జితః॥ 14-97-25(95374)
వణిగ్ధర్మాన్నముంచన్వై దేవబ్రాహ్మణపూజకః।
వైశ్యః స్వర్గతిమాప్నోతి పూజ్యమానోప్సరోగణైః॥ 14-97-26(95375)
చతుర్యుగాని వై త్రింశత్క్రీడిత్వా దశ పంచ చ।
ఇహ మానుష్యలోకే చ రాజా భవతి వీర్యవాన్॥ 14-97-27(95376)
సువర్ణకోట్యః పంచాశద్రత్నానాం చ శతం తథా।
హస్త్యశ్వరశ్వసంయుక్తో మహాభోగాంశ్చ సేవతే॥ 14-97-28(95377)
త్రయాణామపి వర్ణానాం శుశ్రూషానిరతః సదా।
విశేషతస్తు విప్రాణాం దాసవద్యస్తు తిష్టతి॥ 14-97-29(95378)
అయాచితప్రదాతా చ సత్యశౌచసమన్వితః।
గురుదేవార్చనరతః పరదారవివర్జితః॥ 14-97-30(95379)
పరపీడామకృత్వైవ భత్యవర్గం బిభర్తి యః।
శూద్రోపి స్వర్గమాప్నోతి జీవానామభయప్రదః॥ 14-97-31(95380)
స స్వర్గకలోకే క్రీడిత్వా వర్షకోటిం మహాతపాః।
ఇహ మానుషలోకే తు వైశ్యో ధనపతిర్భవేత్॥ 14-97-32(95381)
ఏవం ధర్మాత్పరం నాస్తి మహత్సంసారమోక్షణం।
న చ ధర్మాత్పర కించిత్పాపకర్మవ్యపోహనం॥ 14-97-33(95382)
తస్మాద్ధర్మః సదా కార్యో మానుష్యం ప్రాప్య దుర్లభం।
న హి ధర్మానురక్తానాం లోకే కించన దుర్లభం॥ 14-97-34(95383)
స్వయంభువిహితో ధర్మో యో యస్యేహ నరేశ్వర।
స తేన క్షపయేత్పాపం సంయగాచరితేన చ ॥ 14-97-35(95384)
సహజం యద్భదేత్కర్మ న తత్త్యాజ్యం హి కేనచిత్।
స ఏవ తస్య ధర్మో హి తేన సిద్ధిం స గచ్ఛతి॥ 14-97-36(95385)
విగుణోపి స్వధర్మస్తు పాపకర్మ వ్యపోహతి।
ఏవమేవ తు ధర్మోపి క్షీయతే పాపవర్ధనాత్॥ 14-97-37(95386)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 14-97-38x(7943)
భగవందేవదేవేశ శ్రోతుం కౌతూహలం హి మే।
శుభస్యాప్యశుభస్యాపి క్షయవృద్ధీ యథాక్రమం॥ 14-97-38(95387)
భగవానువాచ। 14-97-39x(7944)
శృణు పార్థివ తత్సర్వం ధర్మసూక్ష్మం సనాతనం।
దుర్విజ్ఞేయతమం నిత్యం యత్ర మగ్నా మహాజనాః॥ 14-97-39(95388)
యథైవ శీతముదకముష్ణేన బహునా వృతం।
భవేత్తు తత్క్షణాదుష్ణం శీతత్వం చ వినశ్యతి॥ 14-97-40(95389)
యథోష్ణం వా భవేదల్పం శీతేన బహునా వృతం।
శీతలం చ భవేత్సర్వముష్ణత్వం చ వినశ్యతి॥ 14-97-41(95390)
ఏవం చ యద్భవేద్భూరి సుకృతం వాఽపి దుష్కృతం।
తదల్పం క్షపయేచ్ఛీఘ్రం నాత్ర కార్యా విచారణా॥ 14-97-42(95391)
సమత్వే సతి రాజేంద్ర తయోః సుకృతపాపయోః।
గూహితస్య భవేద్వృద్ధిః కీర్తితస్య భవేత్క్షయః॥ 14-97-43(95392)
ఖ్యాపనేనానుతాపేన ప్రాయః పాపం వినశ్యతి।
తథా కృతస్తు రాజేంద్ర ధర్మో నశ్యతి మానద॥ 14-97-44(95393)
తావుభౌ గూహితౌ సంయగ్వృద్ధిం యాతో న సంశయః।
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన న పాపం గూహయేద్బుధః॥ 14-97-45(95394)
తస్మాదేతత్ప్రయత్నేని కీర్తయేత్క్షయకారణాత్।
తస్మాత్సంకీర్తయేత్పాపం నిత్యం ధర్మం చ గూహయేత్॥ ॥ 14-97-46(95395)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆశ్వమేధికపర్వణి వైష్ణవధర్మపర్వణి సప్తనవతితమోఽధ్యాయః॥ 97 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.